Alcohol

Maak je je zorgen over je eigen alcoholgebruik of dat van iemand in je omgeving? Hier lees je meer over de effecten van alcohol op je gezondheid en vind je een overzicht van organisaties in en rond Antwerpen waar je terecht kan voor advies, begeleiding en behandeling.

Problematisch alcoholgebruik kan verschillende vormen aannemen. Het gaat niet alleen om dagelijks of overmatig drinken, maar ook om alcoholgebruik dat een negatieve invloed heeft op de gezondheid, het welzijn of het dagelijks functioneren.

Voorbeelden zijn:

• regelmatig grote hoeveelheden alcohol drinken;
• alcohol gebruiken om stress, spanning of emoties te verwerken;
• verlies van controle over het alcoholgebruik;
• problemen thuis, op het werk of in sociale relaties als gevolg van alcoholgebruik.

De ernst en impact verschillen van persoon tot persoon. Problemen ontstaan vaak geleidelijk, waardoor ze niet meteen worden herkend.

Twijfel je over je alcoholgebruik of maak je je zorgen over iemand anders? Bespreek dit met een zorgverlener. Vroegtijdige ondersteuning kan helpen om verdere problemen te voorkomen.

Alcohol heeft een direct schadelijk effect op de lever. Hoe groter de hoeveelheden die je drinkt, hoe groter de kans op schade. De gevoeligheid van de lever voor alcohol verschilt van persoon tot persoon. 

Leverschade door alcohol verloopt in verschillende stadia. In een eerste fase kan vet zich opstapelen in de lever, dat noemt men leversteatose. Dit veroorzaakt meestal geen klachten en is omkeerbaar wanneer alcoholgebruik wordt stopgezet.

Bij aanhoudend alcoholgebruik kan een ontsteking van de lever ontstaan. Als die ontsteking lange tijd aanwezig blijft, kan littekenweefsel ontstaan. Dat noemen we leverfibrose. Wanneer er steeds meer littekenweefsel gevormd wordt, kan uiteindelijk cirrose ontstaan. Daarbij wordt een groot deel van de lever vervangen door littekenweefsel.

Ook cirrose veroorzaakt in het begin vaak weinig of geen klachten. Daarom wordt leverziekte regelmatig pas ontdekt wanneer er verwikkelingen optreden, zoals verminderde leverfunctie, geelzucht, vochtophoping in de buik, bloedingen uit spataders in de slokdarm, verwardheid of leverkanker.

Niet iedereen die alcohol drinkt, ontwikkelt leverziekte. Het risico hangt onder andere af van de hoeveelheid alcohol, de duur van het gebruik, erfelijke factoren, overgewicht en andere aandoeningen van de lever.

Gelukkig heeft de lever een sterk herstelvermogen. Door minder of geen alcohol meer te drinken, kan de lever zich vaak herstellen. Hoe vroeger je stopt, hoe groter de kans op herstel. Ook bij mensen met cirrose kan stoppen met alcohol ervoor zorgen dat de ziekte niet verder verergert en dat de kans op ernstige problemen afneemt.

De schadelijke effecten van alcohol beperken zich niet tot de lever. Langdurig of overmatig alcoholgebruik kan verschillende organen en lichaamsfuncties aantasten.

Alcohol kan schade veroorzaken aan de hersenen, wat kan leiden tot geheugenproblemen, concentratiestoornissen en problemen met plannen of organiseren. Bij langdurig ernstig alcoholgebruik kan zelfs dementie ontstaan.

Ook het zenuwstelsel kan worden aangetast. Sommige mensen ontwikkelen een polyneuropathie, waarbij zenuwen in de benen en voeten beschadigd raken. Dit kan klachten geven zoals tintelingen, een voos gevoel, brandende pijn, spierzwakte of evenwichtsproblemen.

Daarnaast kan alcohol invloed hebben op de maag en darmen. Veelvoorkomende klachten zijn misselijkheid, maaglast en diarree. Alcohol verstoort bovendien de opname van belangrijke voedingsstoffen en vitamines. Hierdoor kunnen tekorten ontstaan en kan ondervoeding optreden, zelfs bij mensen die voldoende eten.

Alcohol heeft ook een ongunstige invloed op hart en bloedvaten. Het verhoogt onder meer het risico op hoge bloeddruk, hartritmestoornissen en hartfalen.

Verder verhoogt alcohol het risico op verschillende vormen van kanker, waaronder kanker van de mond, keel, slokdarm, lever, dikke darm en borst.

Alcoholgebruik kan ten slotte ook een negatieve invloed hebben op de mentale gezondheid. Angstklachten, depressieve gevoelens, slaapproblemen en sociale problemen komen vaker voor bij mensen die te veel alcohol drinken.

Ook deze gevolgen verbeteren wanneer alcoholgebruik sterk wordt verminderd of stopgezet. Daarom is het atlijd zinvol om hulp te zoeken, ook wanneer er nog geen ernstige klachten aanwezig zijn.

Huisarts

Je huisarts is meestal het eerste aanspreekpunt. Bespreek welke moeilijkheden je ervaart en welke hulpvraag je hebt. Indien nodig kan je huisarts bijkomende ondersteuning bieden of je doorverwijzen naar gespecialiseerde hulpverlening.

Psycholoog 

Voor milde tot matig ernstige psychologische problemen, waaronder milde vormen van verslaving, kan je voor kortdurende begeleiding, aan een laag tarief (max. €11), terecht bij een geconventioneerde eerstelijnspsycholoog. 

Op www.psychologischezorg-pa.be vind je een overzicht van alle geconventioneerde eerstelijnspsychologen in provincie Antwerpen. Via de filterfunctie kan je aanduiden dat je enkel verstrekkers wil zien die rond verslaving kunnen werken.

Naast individuele begeleiding worden er ook groepssessies aangeboden. Sommige groepen richten zich specifiek op alcohol- of verslavingsproblemen, zoals de groepen binnen het ZAS-zorgpad alcohol.

Zorgpad alcohol – ZAS

Het zorgpad alcohol bestaat uit 5 groepssessies van 2 uur die door een klinisch psycholoog en een verpleegkundige begeleid worden. De sessies bouwen voort op elkaar, waardoor je de volledige reeks van 5 lessen volgt. Dit is eerder een cursus, minder een groepstherapie.

De sessies worden begeleid door een geconventioneerd psycholoog. Dat betekent dat je een verminderd tarief van 2,5 euro per sessie betaalt. De 5 sessies kosten in totaal 12,50 euro.

De groepssessies kan je op dinsdagen volgen in ZAS Sint-Augustinus of op woensdagen in ZAS Cadix, telkens van 15.30 tot 17.30 uur.

Meer informatie vind je op zas.be/zorgpad-alcohol. 

Adviespunt Verslaving

Adviespunt Verslaving biedt informatie en advies over verschillende vormen van verslaving en de beschikbare behandelmogelijkheden, zowel voor mensen die zelf moeilijkheden ervaren, maar ook voor zij die zich zorgen maken over iemand in hun omgeving.

Wanneer je niet goed weet waar je hulp kan vinden, kan dit een geschikt startpunt zijn. Adviespunt Verslaving is een samenwerking tussen de grotere Antwerpse verslavingszorgcentra. Zij gaan in gesprek met jou en verwijzen je door naar de meest geschikte hulporganisatie voor jouw specifieke probleem. Je kan hen contacteren via de vrije raadpleging (zonder afspraak), via telefoon of via mail. 

Adres: Uitbreidingstraat 18 (6e verdieping), 2600 Berchem
Telefoon: 03 361 86 74
E-mail: [email protected]
Website: adviespuntverslaving.be

Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg VAGGA

VAGGA staat voor Vereniging Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg Antwerpen. Binnen het arrondissement Antwerpen werken de teams verslavingszorg van VAGGA samen met jongeren, volwassenen en ouderen die te maken hebben met een verslavingsprobleem in combinatie met een psychisch probleem. Deze teams werken zonder opname (ambulant).

Ouders, partners of andere familieleden van mensen met een psychisch en verslavingsprobleem kunnen ook bij VAGGA terecht om problemen (gerelateerd aan verslaving) te bespreken.

De werking is georganiseerd in een team voor jongeren en jongvolwassenen (jonger dan 26 jaar) en een team voor volwassenen en ouderen (26 jaar en ouder).

Aanmelding gebeurt bij voorkeur via een zorgverlener, zoals een huisarts, CAW-medewerker of andere hulpverlener. Zij kunnen mee beoordelen of het aanbod van VAGGA aansluit bij je hulpvraag.

Woon je buiten het werkingsgebied van VAGGA, dan kan je terecht bij een Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg in je buurt.

Adres: Boomgaardstraat 7, 2018 Antwerpen
Telefoon: 03 256 91 00
E-mail: [email protected]
Website: vagga.be

Anonieme Alcoholisten (AA)

Anonieme Alcoholisten (AA) is een internationale zelfhulpgroep voor mensen met een alcoholverslaving die lotgenoten helpt te herstellen van hun verslaving. AA werkt met een twaalfstappenprogramma en organiseert anonieme bijeenkomsten waar deelnemers ervaringen kunnen uitwisselen en elkaar ondersteunen. Je wordt lid van een ondersteunende gemeenschap van mensen die gelijkaardige problemen meemaakten als steun om geen alcohol meer te drinken. 

Vergaderingen vinden plaats in zowat elke gemeente in Vlaanderen.

AA-hulplijn: 078 05 27 27 (24 uur per dag, 7 dagen per week)
E-mail: [email protected]
Website: aa-vlaanderen.be

Parrallel aan de AA-groepen, zijn er ook “AL-ANON” groepen, die gericht zijn op familie, verwanten en kinderen van alcoholisten.

Website: https://al-anonvl.be/

Andere nuttige websites

Soms is een opname aangewezen als onderdeel van de behandeling. Binnen ZAS zijn hiervoor verschillende mogelijkheden beschikbaar.

ZAS PZ Stuivenberg

Het traject Verslavingszorg bevindt zich in ZAS Psychiatrisch Ziekenhuis Stuivenberg.

Heb je een vraag over opname of behandelingen? Elke werkdag tussen 9.00 en 17.00 uur kan je bij het intaketeam verslavingszorg terecht op 03 217 77 09.

Is je vraag niet dringend? Dan helpen ze jou graag via mail. Je kan hen bereiken via [email protected].

Voor een intakegesprek moet je op zaterdag om 10 uur stipt bellen naar 03 217 77 05.

In geval van een acute crisissituatie kan je tijdens de werkuren (maandag tot vrijdag van 9.00 tot 17.00 uur) ook terecht op de crisisraadpleging in ZAS Cadix. Een afspraak maken is niet nodig, inschrijven wel. Schrijf je in aan de balie in de inkomhal van ZAS Cadix. Je vindt de wachtzaal voor de vrije raadpleging op de 1e verdieping, route 1.02 (wachtzaal 7). Voor ernstige acute crisissituaties buiten de werkuren zijn we bereikbaar via de spoeddienst van ZAS Cadix.

Samengevat:
Telefoon: 03 217 77 09
E-mail:  [email protected]
Intakegesprek: bel op zaterdag om 10.00 uur naar 03 217 77 05

ZAS Sint-Vincentius

De dienst psychiatrie bevindt zich in ZAS Sint-Vincentius (route 7 of via de zijingang rechts van het hoofdgebouw). Aanmelden voor een opname gebeurt via je zorgverlener.

Telefoon: 03 283 16 00 (werkdagen tussen 9.00 en 17.00 uur) 

Voor de diagnose, oppuntstelling, behandeling en opvolging van leverschade door alcohol kan je een afspraak maken op de dienst Hepatologie van ZAS.

Telefoon: 03 800 69 59
Website: zas.be/diensten/hepatologie