Op deze pagina
- Wat is AC-luxatie?
- Soorten AC-luxatie
- Oorzaak van een AC-luxatie
- Mogelijke klachten
- Behandeling zonder ingreep
- Wanneer is een ingreep nodig?
- Het verloop van de ingreep
- Aandachtspunten op de dag van de ingreep
- De revalidatie
- Mogelijke ongemakken na een AC-stabilisatie
- Opvolging na een AC-stabilisatie
- Waar gebeurt een AC-stabilisatie?
Wat is AC-luxatie?
Tussen het acromion (een benig uitsteeksel op het schouderdak) en de clavicula (het sleutelbeen) zit een klein gewrichtje, dat we het AC-gewricht noemen. Het gewricht bevindt zich aan de bovenkant van je schouder en beweegt vooral wanneer je je arm hoger dan 90° optilt.
Bij een AC-luxatie ontwricht het sleutelbeen ten opzichte van het schouderblad. Vaak scheuren daardoor ook de gewrichtsbanden af en verplaatst het sleutelbeen naar boven.
Soorten AC-luxatie
Er zijn 3 vormen van AC-luxatie, afhankelijk van de graad van de ontwrichting.
- Bij graad 1 zijn de gewrichtsbanden rond het AC-gewricht verrekt. Het sleutelbeen bevindt zich nog in de juiste positie.
- Bij graad 2 is een deel van de gewrichtsbanden rond het AC-gewricht gescheurd. Het sleutelbeen verplaatst daardoor een beetje naar boven.
- Bij graad 3 zijn alle gewrichtsbanden rond het AC-gewricht volledig gescheurd. Het sleutelbeen verplaatst daardoor volledig naar boven.
Oorzaak van een AC-luxatie
Een AC-luxatie is meestal het gevolg van een rechtstreekse val op de schouder. Het letsel komt daarom vaak voor bij fietsers. Ook overbelasting, forcering of een kneuzing kunnen een AC-luxatie veroorzaken.
Mogelijke klachten
Een AC-luxatie zorgt vaak voor vrij uitgesproken pijnklachten. Er zijn meestal ook bloeduitstortingen zichtbaar, maar die trekken na een tijdje spontaan weg. Doordat het sleutelbeen omhoog komt, zie je bij graad 2 en 3 van een AC-luxatie een bult aan de bovenkant van je schouder.
Behandeling zonder ingreep
Bij een AC-luxatie van graad 1 of 2 (en vaak ook van graad 3) is een ingreep niet nodig. Je draagt je arm dan een aantal weken in een sling of draagdoek. Je mag je arm nog steeds voorzichtig bewegen, maar je vermijdt best het heffen van zware voorwerpen. Na 2 weken minderen de hevigste pijnklachten. Soms blijft de bult boven op de schouder wel nog zichtbaar.
In sommige gevallen is kinesitherapie nodig.
Wanneer is een ingreep nodig?
Soms wordt een AC-luxatie van graad 3 behandeld met een ingreep. Die ingreep noemen we een AC-stabilisatie. Of zo’n ingreep nodig is, hangt af van je leeftijd, beroep, hoe actief je bent en de stand van het sleutelbeen.
Het verloop van de ingreep
De ingreep zelf gebeurt onder algemene verdoving. Je bent dus niet wakker tijdens de ingreep. Je krijgt ook een zenuwverdoving via een spuitje in de nek. Die prik verdooft de zenuwen die naar de schouder en de arm lopen. Hierdoor heb je minder pijn na de ingreep.
Er wordt een opening gemaakt aan de voorkant van je schouder. Omdat de gewrichtsbanden niet herstelbaar zijn – en dus ook niet gehecht kunnen worden – vervangt de arts de oorspronkelijke gewrichtsbanden door kunstligamenten of door een peestransplantatie uit een ander deel van je lichaam. Die worden vastgezet met schroefjes of plaatjes van 1 cm groot.
Soms kan de ingreep ook artroscopisch (via een kijkoperatie) gebeuren. Dan maakt de arts enkele kleine openingen, zodat er geen open operatie nodig is.
Na de ingreep blijf je 1 nacht in het ziekenhuis. De dag na de ingreep komt een lid van het orthopedisch team langs om je uit te leggen wat er tijdens de ingreep is gebeurd. De kinesist komt een reeks oefeningen uitleggen en je verdere revalidatie bespreken.
Aandachtspunten op de dag van de ingreep
- Omdat de ingreep onder sedatie of volledige verdoving gebeurt, moet je de dag van de ingreep nuchter zijn. Dat betekent dat je vanaf 6 uur voor de ingreep niet meer mag eten, drinken of roken.
- Vraag je arts of hoofdverpleegkundige of je dagelijkse medicatie zoals gewoonlijk mag nemen met een klein beetje water.
- Breng geen make-up aan.
- Waardevolle juwelen laat je beter thuis.
- Draag losse bovenkleding. Vaak vragen we om die te wisselen voor een operatieschortje.
De revalidatie
Na de ingreep draag je je arm 4 weken lang in een draagband. Na die 4 weken start je met kinesitherapie om de beweeglijkheid in je schouder terug te krijgen en je spierkracht opnieuw op te bouwen.
Je herstel duurt in totaal 4 tot 6 maanden.
Mogelijke ongemakken na een AC-stabilisatie
Een licht ongemak is normaal na de ingreep. Eventueel kan je paracetamol (bijvoorbeeld Dafalgan) innemen om de last te verlichten.
Bij elke ingreep die je uitvoert op het lichaam, kunnen er verwikkelingen optreden. Ze kunnen voorkomen na de ingreep, maar ook vele jaren later. Dit zijn de meest frequente en belangrijkste complicaties die kunnen optreden bij een AC-stabilisatie. Vraag je arts gerust om meer uitleg bij
- pijnklachten
- een blijvende bult op je schouder
- krachtverlies
Wanneer contact opnemen?
Neem zeker contact op
- bij aanhoudende koorts: meer dan 38°;
- bij plotse pijnlijke toename van zwelling in de schouder;
- bij vochtverlies uit de wonde;
- bij kortademigheid of een ongewone pijn in de borststreek.
Opvolging na een AC-stabilisatie
In overleg met je arts worden een eerste controle en alle volgende consultaties afgesproken.
Hoeveel kost een AC-stabilisatie?
- De behandeling van een AC-luxatie of AC-stabilisatie en het verblijf in het ziekenhuis worden grotendeels vergoed door het ziekenfonds.
- Het deel van de factuur waarvoor je ziekenfonds niet tussenkomt, moet je zelf betalen, tenzij je een aanvullende hospitalisatieverzekering hebt. Verwittig daarom de verzekeringsmaatschappij voor de ingreep, zodat je de juiste polisvoorwaarden kent en niet voor verrassingen komt te staan.
Waar gebeurt een AC-stabilisatie?
De ingreep gebeurt in het dagziekenhuis van ZAS Cadix, ZAS Palfijn of ZAS Vincentius.
De controles achteraf vinden plaats in ZAS Augustinus, ZAS Cadix, ZAS Hoge Beuken, ZAS Middelheim, ZAS Palfijn, ZAS Sint-Jozef, ZAS Vincentius of in de privépraktijk van je arts.