Wat is gekende donatie?
Bij een gekende donatie doneer je zaadcellen aan iemand die je kent. Het is dus het tegengestelde van anonieme spermadonatie. De persoon die de zaadcellen doneert, is de 'donor'. De persoon voor wie het staal bedoeld is, noemen we de ‘acceptor’.
Waarom we de zaadcellen invriezen
Bij gekende donatie worden de zaadcellen altijd eerst ingevroren om de vruchtbaarheidsbehandeling veilig te laten verlopen. Er zijn 2 manieren om de zaadcellen veilig te maken voor gebruik:
Quarantaine: we bewaren je zaadcellen 6 maanden. Na 6 maanden testen we je bloed opnieuw. Als er geen problemen gevonden zijn in je bloed, kunnen we de zaadcellen gebruiken.
- NAT-testen: we kunnen ook speciale NAT-testen uitvoeren. Dat gaat sneller maar de testen zijn veel duurder. Je behandelende arts helpt je om te kiezen welke werkwijze het meest geschikt is.
Hoe het werkt
Voor je donor kan worden, hebben jij en de acceptor een consultatie bij een psycholoog. Jullie bespreken er de emotionele en psychologische kanten van gekende donatie. Daarna bespreekt een multidisciplinair team je dossier. Krijg je een positief advies ? Dan maak je een afspraak bij de fertiliteitsarts.
De fertiliteitsarts legt uit wat er gaat gebeuren en beantwoordt je vragen. Ben je de laatste 3 maanden op reis geweest? Vertel dit dan zeker. In sommige landen kan je namelijk ziektes oplopen. Als je in een risicoland bent geweest, zijn er misschien extra testen nodig of moet het invriezen uitgesteld worden.
Tijdens de consultatie legt je fertiliteitsarts ook uit welke bloedtesten er nodig zijn en hoe je daarvoor een afspraak maakt. Je krijgt hiervoor aanvraagdocumenten mee. Zorg dat de bloedtest op dezelfde dag valt als de dag waarop je je zaadcellen laat invriezen.
Na doorverwijzing door je arts maak je een afspraak bij het laboratorium van het Fertiliteitscentrum van ZAS Middelheim om de zaadcellen te komen doneren. Je kan hiervoor elke werkdag bellen tussen 8 en 16 uur op het nummer 03 280 24 52.
Onderteken de documenten
De donor krijgt deze documenten:
- ‘Aanvraag spermabehandeling’
- Geïnformeerde toestemming voor gekende spermadonatie'
Door die documenten te ondertekenen, geef je toestemming om je zaadcellen te gebruiken voor donatie. Er staat ook in wat er met de zaadcellen gebeurt als de bewaartermijn afloopt en wat er gebeurt als uit de testen blijkt dat de zaadcellen niet veilig zijn om te gebruiken.
De acceptor krijgt deze documenten:
- 'Reservatie donorsemen'
- 'Acceptatie sperma van gekende donor'
Door die documenten te ondertekenen, geeft de persoon voor wie de zaadcellen bedoeld zijn toestemming aan het laboratorium om de zaadcellen te bewaren en ze te gebruiken bij de behandeling. Het is ook een officiële aanvaarding van de zaadcellen .
Niet gekregen?
Je krijgt van je fertiliteitsarts tijdens de consultatie de volgende documenten mee. Heb je ze niet gekregen? Dan kan je ze ook opvragen bij het Fertiliteitscentrum. Lees ze aandachtig en stel gerust vragen als er iets niet duidelijk is. Breng deze documenten ondertekend mee op de dag van het invriezen.
Laat je bloed testen
De bloedtesten gaan door op dezelfde dag dat je je zaadcellen laat invriezen. De onderzoeken zijn nodig om zeker te zijn dat je niet onbedoeld een virus of bacterie doorgeeft bij de bevruchting.
We testen je bloed op: syfilis, hepatitis B, hepatitis C, hiv en cmv. Je laat 2 keer bloed prikken: een keer op de dag dat je de zaadcellen laat invriezen, en nog een keer 6 maanden later.
Kan of wil je geen 6 maanden wachten tussen invriezen en het gebruik van de zaadcellen? Dan kan je een NAT-test laten doen. Je bloed wordt dan getest op hiv, hepatitis B en hepatitis C . Je gaat ervoor naar een AML-afnamecentrum. Je moet dan maar 1 keer bloed laten prikken: op de dag dat je het spermastaal laat invriezen. NAT-testen zijn wel duurder.
We onderzoeken ook je DNA op een aantal genetische afwijkingen . Zo verkleinen we de kans dat je een erfelijke ziekte doorgeeft.
Ging je de afgelopen 3 maanden op reis buiten België? Dan kunnen er nog extra bloedtesten nodig zijn. Je arts vertelt je waar en hoe die worden uitgevoerd.
Kom het staal indienen
- Je komt naar ZAS Middelheim op de dag van je afspraak. Breng zeker je identiteitskaart en de ondertekende documenten mee. Je meldt je aan bij de kiosk of de balie en volgt daarna route 94 naar het fertiliteitslaboratorium.
- In het fertiliteitslaboratorium krijg je 2 potjes: eentje voor het spermastaal en eentje voor een urinestaal. Het urinestaal testen we op infecties zoals chlamydia, om de ontvanger en een eventuele zwangerschap te beschermen. We brengen je naar de plek waar je de stalen kan produceren. Volg de richtlijnen die je vindt op de achterkant van het formulier ‘Aanvraag spermabehandeling’.
- Eerst produceer je het zaadstaal en vangt het zaad op in het potje. Daarna produceer je het urinestaal.
- Je geeft de stalen af, samen met de ingevulde documenten. We vragen ook nog even je identiteitskaart om je identiteit te controleren.
- Daarna mag je naar huis.
Het verdere verloop
- In het laboratorium onderzoeken we de kwaliteit van de zaadcellen.
- Als de kwaliteit goed genoeg is, verwerken we de zaadcellen en vriezen ze in. Het is mogelijk dat we meerdere stalen invriezen. Dat hangt af van het aantal zaadcellen, de kwaliteit en de behandeling. Als er extra afspraken nodig zijn, bespreken we dat met jou. Ons elektronisch systeem RI Witness zorgt ervoor dat we doorheen het hele proces duidelijk kunnen volgen welk staal van wie is.
- Achteraf verschijnt het verslag in je elektronisch dossier, waar je behandelend arts het kan raadplegen .
Hoeveel kost het?
Hoeveel het invriezen van zaadcellen kost, is niet altijd duidelijk op voorhand. Het totale kostenplaatje is namelijk afhankelijk van een aantal factoren. Je kan daarom een kostenraming opvragen bij het secretariaat van het Fertiliteitscentrum.
Goed om weten:
- Wie meerdere stalen binnen 1 jaar invriest, betaalt de bewaarkost maar 1 keer.
- Alle stalen verlopen 3 jaar na het invriezen van het eerste staal.
