Intensieve zorg

Om informatie vlot en correct door te geven, vragen we om één contactpersoon aan te duiden. Die persoon onderhoudt het contact met onze artsen en verpleegkundigen en deelt de informatie met familie en andere naasten.

De contactpersoon kan ons telefonisch bereiken. Bel bij voorkeur niet tussen 7.00 en 11.00 uur omdat onze verpleegkundigen dan volop bezig zijn met de ochtendzorg. Om de privacy van de patiënt te beschermen, geven we telefonisch alleen beperkte medische informatie.

Bij belangrijke veranderingen in de toestand van de patiënt neemt een arts of verpleegkundige zelf contact op met de contactpersoon.

Geef een patiënt op Intensieve zorg niet zomaar eten of drinken, maar bespreek dit eerst met een verpleegkundige. Sommige patiënten hebben bijvoorbeeld slikproblemen of mogen om medische redenen tijdelijk niet eten of drinken.

We bekijken samen wat veilig mogelijk is. Indien nodig kan een logopedist hierbij ondersteunen.

Tijdens het verblijf op Intensieve zorg draagt de patiënt een operatieschort van het ziekenhuis. Handdoeken en washandjes hoef je niet mee te brengen.

Een kleine toilettas met persoonlijke verzorgingsproducten is wel handig, bijvoorbeeld een kam of borstel, deodorant, tandenborstel en tandpasta en een scheerapparaat.

Breng indien mogelijk ook persoonlijke hulpmiddelen en spullen mee, zoals een bril, tandprothese, hoorapparaat, mobiele telefoon met oplader, tablet of lectuur.

Waardevolle voorwerpen zoals juwelen, een horloge of portefeuille kan het best weer mee naar huis genomen worden. Bij de opname maken we een inventaris van de aanwezige waardevolle spullen.

Zodra intensieve opvolging niet langer nodig is, kan de patiënt naar een verpleegafdeling verhuizen. Wanneer dat gebeurt, brengen we de contactpersoon telefonisch op de hoogte.

• Intensieve zorg is geen vrij toegankelijke afdeling. Meld je bij aankomst aan en neem plaats in de wachtzaal. Een medewerker haalt je op. Wil je buiten de bezoekuren langskomen? Bespreek dit vooraf met de verpleegkundige.
• Ga met maximaal 3 bezoekers tegelijk naar de kamer. Ben je met meer? Wissel elkaar dan af in de wachtzaal.
• Ontsmet je handen bij het binnenkomen en verlaten van de kamer. Ben je ziek of voel je je niet goed? Stel je bezoek dan uit of draag een mondmasker.
• Bij sommige patiënten gelden extra beschermingsmaatregelen. Hangt er een isolatiekaart aan de kamerdeur? Vraag dan aan de verpleegkundige welke maatregelen je moet nemen.
• Schrik niet wanneer een alarm afgaat. Vaak gaat het om een waarschuwings- of herinneringssignaal. Een alarm betekent dus niet automatisch dat er iets mis is.
• Bloemen en planten zijn niet toegelaten op Intensieve zorg.
• Spreek jij of je naaste geen Nederlands? Laat het ons weten. Indien nodig schakelen we een tolk in.
• Respecteer de privacy van patiënten, bezoekers en medewerkers. Maak geen foto's, video's of geluidsopnames zonder toestemming. Telefoneren kan in de wachtzaal.

Een bezoek van kinderen aan Intensieve zorg is mogelijk, maar gebeurt altijd in overleg met het zorgteam. Samen bekijken we wat het beste is voor het kind en de patiënt en hoe we het bezoek kunnen voorbereiden.

Vooral bij een langdurige opname of kritieke situatie kan een bezoek waardevol zijn. Door kinderen op een aangepaste manier te betrekken, kunnen ze beter begrijpen wat er gebeurt en kan angst of onzekerheid verminderen. Indien nodig kan een psycholoog het bezoek mee voorbereiden en begeleiden.

Om kinderen voor te bereiden, ontwikkelden we een korte introductievideo. Daarin maken ze kennis met Intensieve zorg en de medische toestellen die ze tijdens hun bezoek kunnen zien. We raden aan om de video vooraf samen te bekijken.

Voor je op bezoek komt, check het overzicht van onze bezoekuren bij 'Uitzonderingen'. De bezoekuren en praktische afspraken kunnen verschillen per ZAS-campus. Bekijk bij ‘Locaties’ de informatie voor de campus waar jij of je naaste verblijft.

• De artsen die op Intensieve zorg werken, noemen we intensivisten. Zij zijn gespecialiseerd in de behandeling van kritiek zieke patiënten en zijn dag en nacht verantwoordelijk voor de medische opvolging en behandeling.
• De intensivisten worden ondersteund door artsen in opleiding en werken nauw samen met andere behandelende artsen en specialisten. Het artsenteam bespreekt dagelijks de toestand, onderzoeken en behandeling van de patiënten op Intensieve zorg.
• De intensivist bepaalt ook wanneer intensieve opvolging niet langer nodig is en de patiënt naar een andere verpleegafdeling kan verhuizen.
• Wil je weten welke artsen op Intensieve zorg werken? Bekijk dan het overzicht bij ‘Zorgverleners’.

Onze verpleegkundigen zijn gespecialiseerd in de zorg voor patiënten die intensieve opvolging nodig hebben. Ook verpleegkundigen in opleiding maken deel uit van het team en worden begeleid door ervaren collega's.

Tijdens elke shift krijgt de patiënt een verpleegkundige toegewezen die instaat voor de dagelijkse zorg en nauwgezette opvolging.

Afhankelijk van de behoeften van de patiënt kunnen verschillende andere zorgverleners bij de behandeling en het herstel betrokken worden:

• Kinesitherapeuten ondersteunen de ademhaling en mobiliteit, en helpen om spierkracht zoveel mogelijk te behouden of opnieuw op te bouwen.
• Psychologen bieden patiënten en naasten ondersteuning bij de emotionele impact van een opname op Intensieve zorg.
• Sociaal medewerkers helpen bij praktische, sociale en financiële vragen en kunnen ondersteunen bij de voorbereiding van revalidatie of zorg na het ziekenhuisverblijf.
• Logopedisten onderzoeken en behandelen onder andere slikproblemen en adviseren over veilig eten en drinken.
• Diëtisten volgen de voedingsbehoeften van de patiënt op en stemmen de voeding hierop af. Wanneer zelf eten tijdelijk niet mogelijk is, kan voeding op een andere manier worden toegediend.
• Ergotherapeuten ondersteunen het herstel van dagelijkse vaardigheden en motoriek en geven waar nodig advies over hulpmiddelen en valpreventie.
• Zorgkundigen en logistiek medewerkers ondersteunen de dagelijkse werking van de afdeling en het verpleegkundig team.
• Onderhoudsmedewerkers zorgen voor een grondige reiniging en desinfectie van de patiëntenkamers, apparatuur en omgeving.
• Medewerkers rond levensbeschouwing en interculturele bemiddeling kunnen ondersteuning bieden rond levensbeschouwelijke, spirituele of culturele behoeften. Voor anderstalige patiënten en naasten kan indien nodig een tolk worden ingeschakeld.

Heb je behoefte aan ondersteuning van een van deze zorgverleners? Bespreek dit gerust met de verpleegkundige.

Een opname op Intensieve zorg kan emotioneel zwaar zijn voor jou en je naasten. Onze psychologen en sociaal medewerkers staan klaar voor een gesprek, advies of ondersteuning. Ook met praktische of familiale vragen kan je bij hen terecht.

Soms verandert de toestand van een patiënt onverwacht en moeten we snel handelen. Wanneer herstel niet meer mogelijk is, kan palliatieve zorg worden opgestart. We zetten dan alles op alles om de patiënt comfortabel en waardig te begeleiden.

Als patiënt heb je recht op duidelijke informatie over je gezondheidstoestand, onderzoeken en behandelingen. De arts bespreekt die informatie met jou of, wanneer dat nodig is, met je vertegenwoordiger. Je krijgt uitleg over het doel, de noodzaak, mogelijke risico's en alternatieven. Je kan vragen stellen, beslist mee over je behandeling en kan een behandeling weigeren.

Op Intensieve zorg zijn soms snel onderzoeken of behandelingen nodig. Het is daarom niet altijd mogelijk om voor elke handeling vooraf toestemming te vragen. In een spoedsituatie handelen onze zorgverleners in het belang van de patiënt en volgens de geldende wetgeving.

Voor meer ingrijpende procedures, zoals een tracheotomie of een chirurgische ingreep, vraagt het behandelteam waar mogelijk vooraf uitdrukkelijk toestemming aan jou of je vertegenwoordiger. Ook een eventuele beperking van de behandeling wordt besproken en in het patiëntendossier genoteerd.

Tijdens de opname houden we jou en je vertegenwoordiger of naaste zo goed mogelijk op de hoogte van je gezondheidstoestand en de geplande onderzoeken en behandelingen.

Lees meer over patiëntenrechten en geïnformeerde toestemming

We behandelen medische en persoonlijke informatie strikt vertrouwelijk. Op Intensieve zorg maken we ook gebruik van camerabewaking om patiënten veilig te kunnen opvolgen. De beelden worden niet opgeslagen en zijn alleen zichtbaar voor zorgverleners die betrokken zijn bij de zorg.

Lees meer over privacy bij ZAS

Wanneer herstel niet meer mogelijk is, kan de arts de mogelijkheid van orgaandonatie met de naasten bespreken. Dit gebeurt altijd zorgvuldig en respectvol en volgens de geldende wetgeving. 

Lees meer over orgaandonatie

De patiënt wordt voortdurend opgevolgd met een monitor. Daarmee meten we onder andere het hartritme, de bloeddruk, de ademhaling, het zuurstofgehalte in het bloed en de temperatuur. De monitor in de kamer is verbonden met een centrale monitor, zodat het zorgteam de waarden ook vanuit de verpleegpost kan opvolgen.

Tijdens een opname kunnen verschillende katheters, sondes of drains nodig zijn. Ze helpen ons bijvoorbeeld om de bloeddruk nauwkeurig op te volgen, medicatie of voeding toe te dienen, urineproductie te meten of vocht en lucht af te voeren.

Welke hulpmiddelen nodig zijn, hangt af van de toestand en behandeling van de patiënt.

• Lees meer over katheters (perifere-, centrale-, arteriële-, PiCCO- of Swan Ganz- en intracraniële) bij ‘Onderzoeken’.
• Lees meer over sondes (blaas- en maagsonde) en drains (thoraxdrain) bij ‘Behandelingen’.

Sommige patiënten hebben extra zuurstof of ondersteuning van de ademhaling nodig. Dat kan via een neusbril of zuurstofmasker, maar ook met een beademingstoestel.

Wanneer invasieve beademing nodig is, wordt een buisje via de mond in de luchtpijp geplaatst. De patiënt krijgt dan slaap- en pijnmedicatie om de behandeling zo comfortabel mogelijk te laten verlopen. Bij langdurige beademing kan soms een tracheotomie nodig zijn. 

Lees meer bij ‘Behandelingen’.

Naast lichamelijk onderzoek en laboratoriumonderzoek kunnen verschillende bijkomende onderzoeken nodig zijn, zoals radiografie, CT-scan, MRI, echografie, ECG of EEG. Ook onderzoeken van bijvoorbeeld de longen, maag, darmen, hersenen, spieren of zenuwen kunnen deel uitmaken van de behandeling.

Welke onderzoeken gebeuren, hangt altijd af van de medische situatie. 

Lees meer bij ‘Onderzoeken’.

Na een operatie of door een ernstige ziekte kan een tekort ontstaan aan rode bloedcellen, bloedplaatjes of stollingsfactoren. In dat geval kan een transfusie met bloed of bloedproducten noodzakelijk of levensreddend zijn.

Wil je geen bloed of bloedproducten ontvangen? Meld dit zo snel mogelijk aan een arts of verpleegkundige. 

Lees meer over bloedtransfusies

Ernstig zieke patiënten kunnen tijdens hun verblijf tijdelijk verward of onrustig worden. Dat noemen we een delier. De klachten kunnen doorheen de dag wisselen en zijn vaak tijdelijk.

Het zorgteam volgt dit nauwgezet op en bekijkt welke maatregelen of behandeling nodig zijn.

Lees meer over delier

Omdat patiënten op Intensieve zorg vaak minder mobiel zijn, nemen we maatregelen om doorligwonden en vallen zoveel mogelijk te voorkomen. We gebruiken bijvoorbeeld aangepaste matrassen en kussens, veranderen regelmatig de houding van de patiënt en ondersteunen de mobiliteit waar mogelijk.

Wanneer een patiënt opnieuw kan bewegen of stappen, gebeurt dit onder begeleiding en met aangepaste hulpmiddelen. 

Lees meer over valpreventie

Op ZAS Middelheim kan in specifieke situaties ECMO worden ingezet. Dit toestel kan tijdelijk een deel van de functie van het hart en/of de longen overnemen wanneer deze ernstig tekortschieten. 

Lees meer over ECMO/ECLS in de brochure